17 November 2026

Ngày 24 tháng 6 năm 2025, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 và được thực hiện trong thời gian 03 năm tại 06 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương gồm: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Việc phổ biến và quán triệt sâu rộng Nghị quyết này có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động của các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là các cơ sở y tế trong việc nâng cao nhận thức pháp luật, bảo đảm an toàn y tế, dược phẩm, an toàn thực phẩm và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người bệnh.

1. Những nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 205/2025/QH15

1.1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

  • Nghị quyết quy định việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công khi không có người khởi kiện (được gọi là vụ án dân sự công ích).
  • Nghị quyết áp dụng đối với Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình khởi kiện và giải quyết vụ án dân sự công ích.

1.2. Xác định rõ các nhóm dễ bị tổn thương

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị quyết, nhóm dễ bị tổn thương bao gồm:

  • Trẻ em theo quy định của Luật Trẻ em.
  • Người cao tuổi theo quy định của Luật Người cao tuổi.
  • Người khuyết tật theo quy định của Luật Người khuyết tật.
  • Phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.
  • Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự.
  • Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.

1.3. Lợi ích công và các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến ngành Y tế

Lợi ích công bao gồm lợi ích công cộng và lợi ích của Nhà nước trong các lĩnh vực trọng yếu, trong đó có những lĩnh vực gắn kết mật thiết với công tác y tế, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân:

  • An toàn thực phẩm, dược phẩm.
  • Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
  • Môi trường, hệ sinh thái.
  • Đầu tư công.
  • Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác.
  • Di sản văn hóa.

1.4. Trường hợp Viện kiểm sát khởi kiện

Viện kiểm sát chỉ tiến hành khởi kiện vụ án dân sự công ích sau khi đã tiếp nhận thông tin, tiến hành kiểm tra, xác minh, đồng thời đã thông báo, kiến nghị với cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, trách nhiệm khởi kiện theo quy định pháp luật nhưng không có người khởi kiện. Cụ thể, trường hợp không có người khởi kiện gồm:

  • Pháp luật chưa quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân nào có quyền, trách nhiệm khởi kiện.
  • Pháp luật đã quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, trách nhiệm khởi kiện nhưng các chủ thể đó không thực hiện việc khởi kiện.

2. Ý nghĩa và trách nhiệm của Bệnh viện cùng đội ngũ nhân viên y tế

Là đơn vị sự nghiệp y tế chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, việc quán triệt và thực hiện nghiêm túc tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15 mang lại những yêu cầu và ý nghĩa quan trọng sau:

  • Nâng cao chất lượng tuân thủ pháp luật chuyên ngành: Các khoa, phòng, bộ phận chuyên môn của Bệnh viện cần tuyệt đối tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm, quản lý dược phẩm, trang thiết bị y tế và quy chế chuyên môn nhằm phòng ngừa tối đa các vi phạm ảnh hưởng đến lợi ích công và sức khỏe cộng đồng.
  • Bảo vệ toàn diện quyền lợi người bệnh thuộc nhóm dễ bị tổn thương: Bệnh viện luôn chú trọng ưu tiên, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chăm sóc đặc biệt cho các đối tượng bệnh nhân thuộc nhóm dễ bị tổn thương (trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người khuyết tật, người mất năng lực hành vi dân sự) khi đến khám và điều trị tại viện.
  • Tăng cường công tác phối hợp: Bệnh viện và các cá nhân, tổ chức liên quan có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và các cơ quan chức năng khi được yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ hoặc phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền lợi dân sự công ích.

3. Kết luận

Nghị quyết số 205/2025/QH15 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự, tăng cường vai trò bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân của Nhà nước, đặc biệt là các nhóm yếu thế và lợi ích công cộng. Toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động và y bác sĩ Bệnh viện cần nghiên cứu, quán triệt, nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công tác chuyên môn, góp phần xây dựng môi trường y tế an toàn, công bằng, văn minh và thượng tôn pháp luật.