Thời gian vừa qua, Khoa Ngoại Thần kinh – Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa đã liên tục phẫu thuật cấp cứu thành công, cứu sống 3 bệnh nhân nữ bị xuất huyết tiểu não do tăng huyết áp biến chứng vỡ vào hệ thống và giãn não thất cấp tính.
XUẤT HUYẾT TIỂU NÃO NGUY HIỂM NHƯ THẾ NÀO?
Xuất huyết tiểu não tự phát là tình trạng chảy máu xảy ra đột ngột trong tiểu não mà không do chấn thương. Đây là một trong những dạng đột quỵ xuất huyết nguy hiểm nhất vì tiểu não nằm sát thân não và hố sau có không gian rất hẹp. Do đó, chỉ một khối máu tụ nhỏ cũng có thể gây chèn ép, phù não và đe dọa tính mạng nhanh chóng. Khác với xuất huyết ở bán cầu đại não, xuất huyết tiểu não có thể diễn tiến từ tỉnh táo sang hôn mê từ vài phút đến vài giờ. Nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng này là tăng huyết áp mạn tính, đặc biệt khi không kiểm soát tốt.
3 CA BỆNH ĐIỂN HÌNH ĐƯỢC CẤP CỨU KỊP THỜI
Tất cả 3 bệnh nhân vừa qua đều nhập viện trong tình trạng huyết áp kịch phát rất cao, tri giác lơ mơ và nhanh chóng diễn tiến hôn mê sâu.
- Ca thứ nhất (Bệnh nhân V. T. T. N., sinh năm 1974): Nhập viện rạng sáng 24/08/2026 với huyết áp 240/120mmHg, đã được phẫu thuật cấp cứu mở sọ lấy máu tụ, đặt dẫn lưu não thất ra ngoài và hồi tỉnh sớm sau phẫu thuật.
- Ca thứ hai (Bệnh nhân N. T. U., sinh năm 1970): Nhập viện đêm 27/08/2026 trong tình trạng mê, huyết áp 190/110mmHg, được phẫu thuật mở sọ giải ép lấy máu tụ và hồi tỉnh sau 1 ngày.
- Ca thứ ba (Bệnh nhân N. T. N. D., sinh năm 1977): Nhập viện đêm 30/08/2026 với tình trạng mê, huyết áp 180/100mmHg, được mổ cấp cứu tối khẩn và thoát mê sau 1 ngày.
May mắn, cả 3 người bệnh đều được kiểm soát tốt và không mắc phải biến chứng dò dịch não tủy hay viêm màng não. Tuy nhiên, do tổn thương tiểu não ảnh hưởng đến nhiều chức năng quan trọng, thời gian hồi phục của người bệnh kéo dài, cần phải tập luyện phục hồi chức năng có thể lên đến 6 tháng.
DẤU HIỆU NHẬN BIẾT & CÁCH XỬ TRÍ KHẨN CẤP
- Người dân cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo bệnh:
- Đau đầu dữ dội, đột ngột, thường ở vùng chẩm (sau gáy).
- Chóng mặt, mất thăng bằng, không thể đứng vững, đi loạng choạng.
- Nôn ói nhiều không liên quan đến ăn uống.
- Rối loạn vận ngôn như nói khó, nói ngọng.
- Rối loạn ý thức, lơ mơ diễn tiến rất nhanh sang hôn mê.
- Rung giật nhãn cầu, nhìn đôi, mắt dại, đong đưa qua lại, mất nhận thức.
- Khi phát hiện các dấu hiệu trên, việc cấp cứu kịp thời có ý nghĩa sống còn. Gia đình cần thực hiện ngay:
- Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức, không tự lái xe đưa bệnh nhân đi.
- Đặt bệnh nhân nằm nghiêng an toàn nếu có nôn ói hoặc rối loạn ý thức.
- Không cho ăn uống, không tự ý dùng thuốc hạ áp liều cao.
- Ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng vì thông tin này quyết định hướng xử trí.
- Đưa đến cơ sở y tế có khả năng chụp CT/MRI sọ não và có chuyên khoa Ngoại thần kinh càng sớm càng tốt.
PHÒNG NGỪA ĐỘT QUỴ XUẤT HUYẾT TIỂU NÃO
- Kiểm soát huyết áp ổn định, tuân thủ điều trị.
- Kiểm tra định kỳ nếu đang dùng thuốc chống đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu.
- Tầm soát dị dạng mạch máu não nếu có yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử gia đình.
- Hạn chế rượu bia, ngưng hút thuốc, căng thẳng thần kinh kéo dài.
Thành công từ việc liên tục phẫu thuật cấp cứu 3 ca bệnh nguy kịch trong cùng một tuần là minh chứng thuyết phục cho trình độ chuyên môn vững vàng, khả năng phản ứng nhanh và tinh thần tận tụy của tập thể y bác sĩ Khoa Ngoại Thần kinh – Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa.
Giờ đây, thay vì phải chuyển tuyến trên với nhiều rủi ro biến chuyển nặng trên đường vận chuyển, người dân địa phương hoàn toàn có thể yên tâm tiếp cận và thụ hưởng các kỹ thuật phẫu thuật ngoại thần kinh chuyên sâu, an toàn và hiệu quả ngay tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa.
Hình ảnh CT trước mổ của Bệnh nhân V. T. T. N Xuất huyết tiểu não (P) vỡ vào não thất tư trào ngược lên hệ thống não thất, tắc đường ra dịch não tủy, dãn não thất nguy cơ tụt não. Hình ảnh CT sau mổ, ổ xuất huyết đã được lấy hết, cầm máu, dịch não tủy được dẫn lưu và tái thông, máu trong não thất cũng tan hết.
Bác sĩ Võ Tấn Quý - Khoa Ngoại Thần kinh BVĐK Bà Rịa đang ân cần thăm khám và đánh giá tình trạng phục hồi của bệnh nhân V. T. T.N. tại giường bệnh. Bệnh nhân nhập viện với huyết áp kịch phát lên tới 240/120mmHg, đã may mắn hồi tỉnh sớm sau ca phẫu thuật cấp cứu mở sọ lấy máu tụ và đặt dẫn lưu não thất.
Hình ảnh CT của bệnh nhân N. T. U khối xuất huyết tiểu não (P) gây phù não và chèn ép vào não thất tư. Sau mổ đã lấy hết máu, cầm máu và giải ép rộng rải.
Bác sĩ Võ Tấn Quý đang theo dõi sát sao quá trình tập vận động, đi lại của bệnh nhân N.T.U. với sự dìu đỡ tận tình từ người nhà. Từng nhập viện trong tình trạng hôn mê nguy kịch, huyết áp tăng cao, bệnh nhân U. đã hồi tỉnh ngoạn mục chỉ sau 1 ngày được phẫu thuật mở sọ giải ép lấy máu tụ và đang bước vào giai đoạn tích cực tập luyện phục hồi chức năng.
Hình ảnh CT của Bệnh nhân N. T. N. D khối xuất huyết tiểu não (T) vỡ vào não thất tư làm tắc đường ra và hình ảnh sau mổ đã lấy sạch máu, tái thông dịch não tủy.
Bác sĩ Võ Tấn Quý đang thăm khám, kiểm tra các phản xạ sau phẫu thuật cứu sống cho bệnh nhân N.T.N.D. tại giường bệnh. Bệnh nhân D. đã thoát mê chỉ sau 1 ngày được mổ cấp cứu tối khẩn khỏi tình trạng xuất huyết tiểu não nguy kịch.
Xuất huyết tiểu não nguy hiểm ra sao? Những ai có nguy cơ mắc phải và làm thế nào để phòng ngừa hiệu quả nhất?
Kính mời quý bà con cùng lắng nghe những chia sẻ chuyên môn, gần gũi và thiết thực từ BSCKII. Nguyễn Vĩnh Thọ - Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa trong video tại link bên dưới để trang bị kiến thức, bảo vệ sức khỏe cho chính mình và người thân!
